Koan-î chok-chiá
Daniel Defoe (iok 1660-1731) sī Eng-kok chok-ka, kì-chiá, soan-thoân chhiú-chheh chok-chiá. I chhut-miâ tī "Robinson Phiau-liû Kì" (Robinson Crusoe,1719) chit-pún sió-soat, pī jīn-ûi sī chá-kî Eng-bûn sió-soat khui-lō͘ lâng chi-it, hām Aphra Behn kap Sammuel Richardson tt chok-ka chò-hóe tī Britain thui-kóng chit-chióng hêng-sek ê sio-soat.
Defoe chhut-sì tī London chi̍t-ê ī-kiàn ka-têng. I khí-thâu ê chit-gia̍p sī chò seng-lí, in-ūi seng-lí sit-pāi, chiah choán-ōaⁿ chò chok-ka hām kì-chiá. I ê siá-chok tê-châi to-goân, pau-koat chèng-tī, hoān-chōe, chong-kàu, hun-in, sim-lí-ha̍k hām chhiau chū-jiân hiān-siōng. I mā sī siong-gia̍p sin-bûn hām keng-chè sin-bûn ê khui-lō͘ sian-hong.
Defoe ê tē-it pún sió-soat, Robinson Crusoe (Robinson Phiau-liû Kì), chhut-pán tī 1719 nî, chi̍t-ē tō tōa sêng-kong. Kò͘-sū sī kóng chi̍t-ê tī hong-tó tú-tio̍h hái-lān ê lâng, tio̍h khò ka-tī ê náu-kin hām châi-lêng chiah ē-tit seng-chûn. Chit-pún sió-soat tī hit-sî tō tōa hó-chhī, it-ti̍t kàu taⁿ lóng chin hó-bē, í-keng hoan-e̍k chò 250 gōa chióng gí-giân, mā bē-chió pái kái-pian chò tiān-iáⁿ hām tiān-sī chok-phín.
Defoe tī sió-soat lāi-bīn thàm-thó ê chú-tê ū: kò-jîn án-chóaⁿ kap chū-jiân chiàn-tàu, kut-la̍t hām tì-hūi ê tiōng-iàu, sìn-gióng hām hi-bāng ê le̍k-liōng, tham-sim hām iá-sim ê hûi-hiám, í-ki̍p siā-hōe tia̍t-sū hām lâng-iân ê tiōng-iàu.
Defoe ê kî-thaⁿ sió-soat pau-koat Moll Flanders, 1722; A Journal of the Plague Year (Tio̍h-che Nî Kì-sū), 1722; hām Roxana, 1724. Chiah-ê sió-soat chhut-tioh tī tùi 18 sè-kí chá-kî Eng-kok seng-oa̍h ê chin-si̍t biô-siá. Defoe ê pit-lō͘ chheng-chhó, kán-tan, koh ti̍t-chip, chin tit-lâng o-ló. I mā sī hiân-gî hām kóng-kó͘ ê gâu-lâng.
Defoe ê chok-phín tùi Eng-bûn bûn-ha̍k ū kú-tn̂g ê éng-hióng. I pī jīn-ûi sī Eng-bûn sió-soat ê khí-ke lâng chi-it, jî-chhiáⁿ i ê chok-phín tit-tio̍h cck* Charles Dickens, Mark Twain, Virginia Woolf tt chok-ka ê thui-chông. [* cck = chhin-chhiūⁿ-kóng]
[Chu-liāu lâi-goân: Wikipedia, kō͘ Bard cheng-lí]
--
關於作者
Daniel Defoe (約 1660-1731) 是英國作家, 記者, 宣傳手冊作者. 伊出名 tī "Robinson 漂流記" (Robinson Crusoe,1719) 這本小說, 被認為是早期英文小說開路人之一, hām Aphra Behn kap Sammuel Richardson tt 作家做伙 tī Britain 推廣這種形式 ê 小說.
Defoe 出世 tī London 一个異見家庭. 伊起頭 ê 職業是做生理, 因為生理失敗, 才轉換做作家 hām 記者. 伊 ê 寫作題材多元, 包括政治, 犯罪, 宗教, 婚姻, 心理學 hām 超自然現象. 伊 mā 是商業新聞 hām 經濟新聞 ê 開路先鋒.
Defoe ê 第一本小說, Robinson Crusoe (Robinson 漂流記), 出版 tī 1719 年, 一下 tō 大成功. 故事是講一个 tī 荒島拄著海難 ê 人, 著靠家己 ê 腦筋 hām 才能 chiah ē-tit 生存. 這本小說 tī 彼時 tō 大好市, 一直到今 lóng 真好賣, 已經翻譯做 250 外種語言, mā 袂少擺改編做電影 hām 電視作品.
Defoe tī 小說內面探討 ê 主題 ū: 個人按怎 kap 自然戰鬥, 骨力 hām 智慧 ê 重要, 信仰 hām 希望 ê 力量, 貪心 hām 野心 ê 危險, 以及社會秩序 hām 人緣 ê 重要.
Defoe ê 其他小說包括 Moll Flanders, 1722; A Journal of the Plague Year (著災年記事), 1722; hām Roxana, 1724. Chiah-ê 小說 chhut-tioh tī tùi 18 世紀早期英國生活 ê 真實描寫. Defoe ê 筆路清楚, 簡單, koh 直接, 真 tit-lâng o-ló. 伊 mā 是玄疑 hām 講古 ê gâu-lâng.
Defoe ê 作品 tùi 英文文學 ū 久長 ê 影響. 伊被認為是英文小說 ê 起家人之一, 而且伊 ê 作品得著 cck* Charles Dickens, Mark Twain, Virginia Woolf tt 作家 ê 推崇. [* cck = chhin-chhiūⁿ-kóng]
[資料來源: Wikipedia, kō͘ Bard 整理]
--

No comments:
Post a Comment